Fragment uit Cathedral

Gisteren was ik voor het eerst bij een Engelstalige leesclub. Iedereen had een keuze uit de verhalen van Raymond Carver gelezen, waaronder het overbekende ‘Cathedral’. Het gesprek over het werk en over de schrijver was een oefening in nederigheid voor iemand die, zoals ik, is opgevoed met het idee dat het kunstwerk een zekere mate van autonomie bezit; de persoon van de kunstenaar is niet onbelangrijk, maar het oordeel erover staat de perceptie van het werk niet in de weg. Welnu. Ergens is er door sommige mensen een bocht genomen en die bocht heb ik gemist. De eindconclusie van bijna iedereen die ik gisteren sprak, was dat Carver een lul was en is en dat zijn werk daarom niet kan deugen. Het is cheesy. Daar zat ik, met mijn opvattingen over stijl, verhaal, literaire verbeelding, the works. Toen Carver voldoende behandeld was, werden Woody Allen en Roman Polanski nog even door de modder gehaald. Andere voorbeelden, ik weet het; ondertussen probeer ik Carver te lezen zonder aan een gewelddadige, altijd dronken, zijn gezin ontwrichtende lulhannes te denken. Een van de deelnemers zei dat Carver iemand was van de 20e eeuw, iemand die we niet meer kunnen begrijpen.  Lees verder

Advertenties

Fragment uit Identity

Identity, in het Nederlands: Identiteit van Milan Kundera is een van zijn ‘Franse’ romans, geschreven na zijn vertrek uit Tsjecho-Slowakije in het Frans en daarmee ook het werk van de rijpere meester die hij toen was. Het gekke is: in de jaren tachtig vond ik Kundera helemaal niet bijzonder. Nu, ik ben iets ouder, heb ik hem ‘herontdekt’, of voor het eerst ontdekt. Het lijkt wel of ik zijn werk dit jaar voor het eerst ‘zie’. Misschien is Identiteit niet zijn beste boek, maar het is wel een erg goed boek. Het is een overgangsboek van zijn vroegere, complexe romans naar de laatste romans die hij schreef, de korte bijna essayistische teksten die hij nog roman noemde. Waarover later meer. Het gekke is: Kundera won nooit de Nobelprijs en waarschijnlijk zal dat bij zijn leven niet meer gebeuren. En dat is jammer.  Lees verder

Fragment uit De morgen loeit weer aan

Het is op dit moment 35 graden in de schaduw in Praag. De betonnen platen waarvan de flat is gemaakt, kunnen niet meer hitte absorberen en stralen haar daarom uit. Onder mij zit iemand al uren op een Afrikaanse trommel te slaan. Hopelijk krijgt hij of zij binnenkort les. Vanochtend wandelde ik door het nabijgelegen park. Nu zit ik op het balkon en lees De morgen loeit weer aan, de korte roman van Tip Marugg. Net als The end of the affair heb ik dit boek zeker al acht of negen keer gelezen. Naar sommige boeken keer je, altijd, terug. En het is een toepasselijke titel, op dit moment. Een fragment, de openingsalinea’s van hoofdstuk 7: Lees verder

Fragment uit The Prague orgy

Wat is dat nou voor een roman, The Prague orgy van Philip Roth? Ik heb geen idee. Net zoals alle boeken van Roth bevat het een hoeveelheid verhalen, alsof de auteur er geen genoeg van krijgt om die te vertellen. Hij zit naast je en zegt, jullie hebben allebei de laatste slok van het laatste glas leeggedronken en staan op het punt om de kroeg te verlaten, je kijkt er eerlijk gezegd een beetje naar uit, hij zegt, dus, Ik zal je vertellen over die keer dat ik in Praag was. En dan zijn jullie weer minstens 100 bladzijdes verder, voordat er aan naar huis gaan kan worden gedacht. Ondertussen heb je verhalen gehoord waarvan je het bestaan niet wist en die de auteur om zich heenstrooit alsof het pepernoten zijn. Lees verder

Fragment uit The end of the affair

Graham Greene is een aparte schrijver. Iemand die romans en thrillers schreef, hoewel die thrillers heel vaak vermomde romans zijn. Vermomd is in dit verband een gek woord. De thrillers van Greene zijn ook romans, en niet alleen thrillers. Dichterbij een beschrijving kom ik meestal niet.

Zijn tweesporenbeleid in de letteren maakte hem lang tot een wat verdacht-achtige figuur. Iemand die je wel las, maar niet meteen vereerde. Ik heb The end of the affair al sinds ik het boek voor het eerst las, ergens in het begin van de jaren tachtig, in mijn eigen top 20 staan. Niet omdat het het beste boek is dat ik ooit las, het is wel een van de boeken die de meeste indruk op me maakte. Bij elke herlezing weer.

Onlangs herlas ik de roman voor de achtste of negende keer. Hij gaat over de liefde en is daarnaast een essay over schrijven. Dat viel me voor tijdens deze lezing voor het eerst echt volledig op. The end of the affair is dus ook een vermomd boek; misschien was dat de core business  van   Greene die ooit bij de geheime dienst had gewerkt; hij combineerde hier het verhaal van een grote liefde met zijn opvattingen over hoe te schrijven en weet me daarmee keer op keer te raken. Een fragment:  Lees verder

Fragment uit An artist of the floating world

De tweede roman van Kazuo Ishiguro had ik nooit gelezen, tot nu toe. Net als in The remains of the day (en in zijn meeste andere werk) gaat het in dit verhaal over toewijding: hoe kun je je leven zo inrichten dat je voldoet aan de verwachtingen die anderen, en jij zelf, van je hebben? Hoe kun je je in de tijd, die onvermijdelijk verandert, staande houden? Wat is er voor nodig om iemand te zijn, zonder alles wat je bent te verkwanselen? En dit alles heeft Ishiguro verpakt in een schildersroman die over het na-oorlogse Japan gaat, waarin hij moeiteloos schakelt tussen het lage en het hoge (omdat er bijna geen verschil is tussen die twee). Nu ja. Hij zegt het zelf veel mooier. Bijvoorbeeld hieronder, als het over de schoonheid van het vluchtige gaat en over het terugkijken op vroeger schilderwerk.  Lees verder

Fragment uit Innoncens

De Oostenrijker Ferdinand von Saar heeft een erg mooi Praag-verhaal heeft geschreven: Innocens. Een in een realistische stijl opgezette novelle over een priester op Vyšehrad, een wijk rond oude vestingwerken van waaruit je als toerist tegenwoordig een mooi uitzicht hebt over de stad. Ik vind het boekje mooi omdat het heel ingehouden vertelt over een levenslange liefde die nooit mocht zijn en toch, op een bepaalde manier, wordt beleefd. De stem van de priester is daarin essentieel: hij vertelt ingehouden en toch vlammend. Innocens is heruitgegeven door Vitalis en nog steeds te koop. En op Gutenberg is de tekst gratis te lezen. Ik kocht het boek in het gouden straatje, in het huis waar Kafka nog heeft geschreven. Een zinloos maar leuk detail. Lees verder