Lezen (1)

Soms bespreek ik nieuwe boeken voor mijn website. Om de aanvoer van boeken te garanderen, heb ik contact met een aantal uitgevers die bereid zijn mij nieuwe titels te zenden. Soms vraag ik zelf aan, als ik van een boek iets verwacht, of als ik er juist helemaal niets van verwacht: net als elke recensent heb ik, in se, een lelijke inborst, zeg maar gerust: een donkere, destructieve kant die ik (niet al te vaak) de vrije teugel geef in kritisch proza..
Als de postbode een pakket brengt, is het feest. Toegegeven, niet altijd een even groot feest, zeker als het ongevraagd drukwerk betreft.
Sommige boeken zwerven na aankomst een paar dagen of langer door het huis en kunnen maar niet tot de lezer, tot mij, doordringen. Ik heb wel een vaag schuldgevoel als ik zo’n toegezonden werk niet lees, maar toch verdwijnt het niet zelden nauwelijks aangeroerd, als een na een lang en godvruchtig leven gestorven maagd, door dezelfde deur als waardoor het binnenkwam weer naar buiten – richting papierbak.
Dat kan allerlei oorzaken hebben, van een lelijk omslag en een afstotelijke flaptekst tot een eerste alinea (of regel) die in het verkeerde keelgat schiet. De verhouding tussen lezer en boek is, als die een gearrangeerd karakter heeft, niet meteen een vanzelfsprekende. Sommige boeken ‘passen’ niet, hoe je ze ook probeert te benaderen.
Hoe mensen die over boeken schrijven dat meestal doen, weet ik niet; maar ik lees nogal van de hak op de tak. Ooit, jaren geleden, zal ik me ongetwijfeld voor hebben genomen om een mens te worden die alle klassieken, het liefst op volgorde, tot zich had genomen. Dat is mislukt, en de stapel boeken die ik eigenlijk had moeten lezen groeit met de dag.
Inmiddels heb ik me daar bij neergelegd, en is de slordige manier waarop ik mij een weg baan door de wereldliteratuur omgevormd tot een levenswijze. Ik zou helaas geen karakterisering van die levenswijze kunnen geven. Ik lees wat mij onder ogen komt (of wordt toegestuurd), ongever zoals een kind de etiketten van pakken hagelslag, melk en jam leest: geïnteresseerd in veel, niet altijd in staat om de hoofd- van de bijzaken te scheiden.