Dmitri Danilov: Het saaie, het gewone

Je kunt van de poëzie van Dmitri Danilov veel zeggen, maar niet dat zij saai is, of gewoon. Toch heet de keuze uit zijn recentste bundels die onlangs bij Douane verscheen Het saaie, het gewone. Waarschijnlijk doelde de uitgever of de vertaler hiermee op de manier waarop de dichter allerlei ‘gewone’ dingen en gebeurtenissen in zijn eindeloos lange verhaal-verzen opneemt, en de manier waarop hij daarover, ook weer ‘gewoon’, vertelt.

Als je de gedichten van Danilov begint te lezen, denk je eerst: Ja maar ho ho, dit is geen poëzie. Dit zijn verhalen en de dichter heeft er wat te veel spaties in aangebracht. Dit klopt, en toch is het niet waar. Het is natuurlijk waar, maar als je doorleest merk je plotseling dat de gedichten een eigen cadans hebben, een dwingende manier van vertellen waar je je na een paar bladzijden onmogelijk nog van kunt losmaken.

Bij het lezen van het onderstaande gedicht viel het kwartje definitief. Danilov schrijft zoals andere mensen praten. Hij organiseert zijn teksten zo, dat je het idee hebt naast iemand te zitten die in zichzelf praat, half-bewust van een eventuele toehoorder. Danilov laat daarbij niks weg, hij zal ongetwijfeld aan zijn regels schaven, maar doet dat zo dat je het idee krijgt dat er niks is gedaan aan de eindeloze tekstlappen die hij voorzet. Hij is een Russiche variant op Delphine Lecompte. Minder absurd, even oeverloos.

En als je het eenmaal ‘weet’, begint zijn poëtisch proza te leven. Sterker, dan begint zijn poëtisch proza te ritselen en ruisen van het leven. In onderstaand gedicht doorloopt de mompelaar alle stadia van de hoop en de wanhoop, het hele leven in alle schakeringen trekt aan ons voorbij naar aanleiding van een verloren voetbalwedstrijd. Wie herkent zich er niet in? En als iemand zich er niet in herkent, kan hij of zij het zich na lezing van de ode wel voorstellen hoe gruwelijk die wedstrijd moet zijn geweest, voor Danilov (en vele andere Russen).

Wat Danilov ook doet, is gedichten verbergen in zijn zijn verhalende gedichten. Hij is de dichter van het te veel, eerder dan van het tekort, al speelt het menselijk tekort een sleutelrol in zijn werk. De ‘Ode op het niet-bereiken enz.’ eindigt zo:

We zijn geen Brazilianen
Die een golf van zelfmoorden plegen
Na het bereiken van resultaten
Die wij een legendarisch succes zouden vinden
Een tweede plaats, bijvoorbeeld
Op het wereldkampioenschap
Wij zouden blij zijn, dolgelukkig
Maar zij sprongen uit de ramen
In 1950
Nee, wij springen niet uit ramen
Wij zullen het verdragen
Dat is hun weg, uit die ramen springen
Er op een andere manier een eind aan maken
Maar onze weg is te verdragen
En we zullen het verdragen

Als hij alleen dit fragment had opgenomen, desnoods onder dezelfde titel, was het ook goed. Nu krijgen we veel, veel meer. En dat is precies genoeg.

Ode op het niet-bereiken van het Russisch elftal van de 1/8 finale van het Wereldkampioenschap 2014

Wat zijn jullie toch een
Stuntelaars en stumperaars
Wat zijn jullie toch een
Sukkelaars en stommeriken
Een soort krankzinnigen zijn jullie
Die maar lukraak wat te rennen lopen
Wat zijn jullie een kippen zonder kop
Wat zien jullie, weet je, er tiptop uit
Wat lijken jullie bedreven en bekwaam
Maar als het eropaan komt kunnen jullie niks
Zo had je vroeger
Een bekwaam man
Maar profijt van het feit dat hij bekwaam was
Was er niet en wie nu de baas is
Dat is de man met beleid
Zo zijn jullie ook
Bekwame jongens al met al
Maar kennelijk zonder beleid
Of er moeten andere redenen zijn
Jullie zijn zo onzeker
Dat je de draad van de wedstrijd
Zoals dat heet
Niet in je vingers kunt krijgen
Jullie zijn lafhartige bibberaars
In wedstrijden tegen
Allerhande
Noord-Ierlanden
En Algerijes
Tegen Sloveniës
En Zuid-Korea’s
Het zit in de genen natuurlijk
Want vroeger werd er ook gebibberd
Maar dat was dan wel gebibber
Voor Brazilië en Duitsland
Voor Italië enzovoort
En nu is het gebibber
Voor Algerije, oei-oei-oei
Voor Algerije, oei-oei-oei
En voor Zuid-Korea
Schreef bijna Noord-
Wat zijn jullie toch een stel
Dat nergens voor deugt
Niet voor betonnen verdedigingen
Niet voor meedogenloos, alles op zijn weg verwoestend
Aanvallen
Je moet toch ergens toe in staat zijn
Maar jullie niet
Helaas pindakaas, helaas
Wat zijn jullie toch een stel
Dat helemaal niks kan
Gegroepeerd aanvallen is in jullie uitvoering
Hopeloos
Opportunistisch aanvallen al met al
Ook
Standaardsituaties
Zijn hopeloos
Alleen penalty’s misschien
Maar die krijgen jullie eigenlijk niet
Jullie zijn hopeloos, hopeloos
Jullie zijn gewoon een stel van niks
Gewoon een stel van niks
Maar als je jullie ziet staan
Als het volkslied gespeeld wordt
Dan lijken jullie zo goed en zo knap
Alleen Akinfejev al
Iedereen zingt maar hij niet
Hij staat daar, het hoofd tragisch gebogen
En de ogen tragisch dicht
Dat is de mooiste indruk
Van die hele wedstrijd Rusland-Algerije
Eén één
We vlogen eruit
Of liever, jullie vlogen eruit
En wij zijn meegevlogen
En jullie gaan nu naar huis
Er gaat een maand overheen
Iemand wordt wereldkampioen
Brazilië, waarschijnlijk
Of Duitsland
Het zou mooi zijn als het Nederland was
Het wordt wel eens tijd, na al die jaren
Hoeveel keer kun je
In de finale staan en geen
Kampioen worden
We gaan nu voor de televisie zitten
We halen verveeld ons hand over ons gezicht
En leven mee
Met Nederland
Een prachtig land
Van zee, van wind,
Van prachtige steden en kerken
Van aardige mensen
Echt vreselijk aardig
En we zullen maar net doen alsof
We daadwerkelijk meeleven
We zouden liever met jullie meeleven
Maar jullie zijn me een stel
Sukkels en stakkers
Losers en lomperds
En dan komt het nieuwe seizoen
In het nieuwe seizoen heb ik zelf
O gottegot, o gottegot
Mijn Dynamo, mijn eigen Dynamo
Voor het Russisch elftal zijn
Is ongeveer hetzelfde
Als voor Dynamo zijn
Een even hopeloze onderneming
Maar voor Dynamo zijn is leuker
Dynamo, dat zijn van die kwaaie clowns
Die je een heel seizoen lang
Zo veel subtiele, artistieke wonden bezorgen
Dat je het zelfs een beetje lekker vindt
Die kunnen zo verfijnd de draak steken
Met hun supporters
Dat niemand eraan tippen kan
Terwijl jullie, jongens
Ik bedoel hier dus het Russisch elftal
Niet subtiel de draak steken
Maar plompverloren
Gewoon niet winnen van Algerije
Zo dom is dat, gewoon
Niet winnen
Zo simpel als wat
En jullie hebben, jongens
Anders dan Dynamo
Niet dat beroemde verleden
Je kunt toch niet van een groots verleden spreken
Bij het winnen van het eerste Europees kampioenschap
Waar lang niet alle
Sterke teams aan meededen
Met uiterste krachtsinspanning
Wonnen jullie van Joegoslavië
Kijk, dat is heel jullie roemruchte verleden
Dan was er ook natuurlijk nog de finale
Van het Europees kampioenschap
En de halve finale
Van het wereldkampioenschap
Maar dat stelt als je heel eerlijk bent
Niet al te veel voor
Nu, vanaf de hoogte
Van het omzien
Terwijl je als je voor Dynamo bent
Je toch een soort van fijn gebukt gaat
Onder heel die last van oude grootse zeges
Jasjin Jasjin Jasjin Jasjin
En jongens, als je dan naar jullie kijkt
Dan snap je dat het een fiasco is
Een fiasco
Een fiasco
Een fiasco
Het zoveelste fiasco
En hier op deze plaats zou je wel zeggen willen
Krijg de <…>
Krijg de <…>
Krijg de <…>
Krijg de <…>
En nooit meer aandacht aan jullie schenken
En nooit meer voor jullie zijn
Gaan zijn voor, bijvoorbeeld
Voor, nou ja, dat weet ik niet
En trouwens, inderdaad, voor wie
Voor niemand
Jullie eigenlijk iets ergs toewensen
En verder volkomen negeren
Maar nee, wij gaan jullie
Niet negeren
Straks begint
De voorronde weer
Voor het Europees kampioenschap
Daar zitten we ook weer in een zwakke poule
Zie je wel, ik heb het weer over wij
En niet over jullie
Nou ja, nou ja,
Jullie en wij zitten in
Een heel zwakke poule
En jullie en wij zullen zeker
De eindronde halen
Van het Europees kampioenschap
En dan zullen jullie daar weer afgaan
In die fraaie bordeauxrode shirtjes van jullie
Mooie shirtjes wel
Die jullie hebben
Bewaren jullie die
Dat er tenminste toch
Iets moois mag zijn
Kortom, wij kunnen niet
Om jullie heen en jullie
Niet om ons
Dat is het lot
Dat is voor eeuwig
Als je eenmaal voor iets bent
Wat moet je dan
Maar nu – ja, lastig wel
Sommigen mogen dan zeggen
Dat jullie ons in de ziel hebt gespuwd
Maar daar ben ik het niet mee eens
Zover spugen jullie niet
Hoewel het natuurlijk een heikele kwestie is
Jullie hebben ons gewoon in onze smoel gespuugd
Maar dat geeft niet, dat geeft niet
Het was niet voor het eerst
We lopen naar de dichtstbijzijnde wasbak
We wassen ons schoon en we blikken naar de stralende (Sombere)
Dag van morgen
We zijn geen Brazilianen
Die een golf van zelfmoorden plegen
Na het bereiken van resultaten
Die wij een legendarisch succes zouden vinden
Een tweede plaats, bijvoorbeeld
Op het wereldkampioenschap
Wij zouden blij zijn, dolgelukkig
Maar zij sprongen uit de ramen
In 1950
Nee, wij springen niet uit ramen
Wij zullen het verdragen
Dat is hun weg, uit die ramen springen
Er op een andere manier een eind aan maken
Maar onze weg is te verdragen
En we zullen het verdragen

© Dmitri Danilov, vertaling Arie Ent

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s