Knuffelen met Eberhard, mens en politicus

Gisteren keek ik één uur naar Zomergasten, daarna kon ik het allemaal niet meer zo goed verdragen. Het is niet te doen om uren te kijken naar politiek-nette fragmenten die met gladde praat aan elkaar worden gelijmd. Dat is het nadeel van het uitnodigen van politici. Die mensen kunnen niet anders.

De interviewster Janine Abbring vind ik trouwens erg goed. Empathisch, zou ik bijna zeggen, als ik geen hekel had aan het woord. Eberhard van der Laan deed het net zo goed. Het is ‘dapper’ om, in het aangezicht van de dood, zo naar buiten te treden. Zonder al te veel ophef te maken over het onvermijdelijke. En toch, en toch.

Als een politicus het woord voert, begint hij te liegen. Dit zal hij, paradoxalerwijs, altijd doen met een beroep op ‘de waarheid’ en op ‘concrete’ begrippen als ‘het landsbelang’ en ‘verantwoordelijkheid’, daarbij een afgesleten formule als ‘persoonlijke keuze’ niet gauw schuwend. De politicus Van der Laan, die aarzelde tussen zijn rol als persoon en als politicus, was daar gisteren geen uitzondering op.

De opmerkingen die hij maakte over het verzet in de Tweede Wereldoorlog en over de ‘Nederlandse Cultuur’, die zo enorm zou profiteren van een aantal ‘Amsterdamse Boegbeelden’, scheerden langs ‘de waarheid’. Een kritische debater zou hem van tafel hebben geveegd, of hem iets steviger hebben aangepakt. Hij zal alles wat hij zei ongetwijfeld hebben gemeend, maar veel wat ik hem heb horen zeggen rammelde of stond uit het lood.

Van der Laan deed nog iets anders, waar ik even van moest huiveren. Hij deed ferme uitspraken die hij als PVDA-bestuurder nooit heeft kunnen waarmaken en binnen de PVDA zelfs nooit had kúnnen waarmaken. Hij scoorde als persoon, maar veegde ondertussen zijn bestuurlijke en politieke stoep schoon. Een merkwaardige dubbelrol, die hem in staat stelde om massale sympathie te oogsten met voorstellen en meningen die hij nooit zal kunnen waarmaken – zelfs niet als hij, wat hem van harte gegund is, honderd zal worden. En zeker niet zo lang hij in de PVDA blijft.

Zomergasten liet de sympathieke meneer Eberhard van der Laan zien. De sympathieke meneer die er bij leven steeds voor heeft gekozen om de nu al jaren zinloze partij als de PVDA trouw te blijven. De vraag wat hij had kunnen bereiken als politicus-zonder-harnas is interessant. Toch blijft die waarschijnlijk voor eeuwig onbeantwoord, vooral omdat Van der Laan nooit naar dat antwoord heeft gezócht.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s