Een keukentrap voor de hogere delen

De suppoost is invalide. Zijn hoofd staat scheef op zijn nek. De tanden zijn te groot voor de mond, daarom bevinden ze zich, voor zover ze nog in zijn tandvlees zitten, grotendeels in de open lucht. Goedemiddag, zegt hij, tenminste, als ik de losse woorden die hij eruit perst goed versta, is dat wat hij zegt. Graatmager is hij, het pak dat hem door het museum ter beschikking wordt gesteld hangt om hem heen. Zijn linker schouder lijkt ten hemel te wijzen, in een gebaar dat aarzelt tussen aanklacht en hulpvraag. Hij doet de deur open en laat me binnen. Ik heb bijna de neiging hem een fooi te geven, maar dat durf ik niet.

Het is niet erg druk. De tentoonstelling van de grote Duitse schilder, al langer dan zestig jaar actief, eerst berucht en nu vooral bekend, of nee, immens beroemd, iemand die zich sinds zijn zeventigste voortsleept van herdenking naar herdenking alsof hij al decennia in zijn eigen verleden rondloopt, zelf ook een beetje verbaasd dat hij er nog is, – die tentoonstelling trekt minder toeristen dan het grote plein waaraan het museum ligt. De schilderijen waarnaar de paar mensen die binnen zijn en ik kijken hangen in de zalen van wat ooit een paleis was, een ruimte waar een graaf en zijn vrouw hun dagelijkse leven leidden, op de eerste verdieping, verheven boven het plebs en het personeel.

Ik sta heel lang te kijken naar een abstract schilderij. Het heet: ‘Abstract schilderij’. Het is mooi, al is mooi het woord niet. Het trekt mijn aandacht. Ik ga net op de lijn staan die ervoor op de grond is aangebracht, de lijn is een strook zwart klittenband, zodat ik goed kan kijken naar de verf die door de wereldberoemde schilder op het doek is aangebracht. Wat zie ik? Ik zie een redelijk glad oppervlak, zeker voor een doek waarop zo veel verf is aangebracht. Ik zie stippen, zorgvuldig aangebrachte klodders, lijnen, groeven, allerlei kleuren zie ik ook, op en over en door elkaar heen. Het zou een landschap kunnen zijn, maar ik probeer zo weinig mogelijk toe te geven aan de hang naar betekenisgeving. Kijk nou maar gewoon jongen. Ergens onderin het schilderij heeft zich, ooit, een gele verflaag bevonden, een laag die er aan de bovenkant nog uit lijkt te willen barsten.

Als ik te lang voor het schilderij sta, wordt de suppoost een beetje ongeduldig. Wat moet die kleine dikke meneer uit een vreemd land daar, voor hun schilderij? Heeft hij het nu nog niet helemaal gezien? Wat is er trouwens te zien? Het schilderij bevat niet eens plaatjes. Hij haalt een mobilofoon tevoorschijn en zegt er iets in. Even later verschijnt een beveiliger in de ruimte. Hij draagt een soort politiepak en is gewapend. Als ik opkijk, ontwijkt hij mijn blik. Hoewel hij zich zo onopvallend mogelijk in een hoek van de ruimte opstelt, is mijn concentratie weg. Ik kan niet meer bij het schilderij komen. Elke blik die ik erop werp voelt als een vorm van schennis. De suppoost houdt de deur opnieuw voor me open als ik vertrek.

Later, beneden, in een ruimte die vroeger voor de koetsen was gereserveerd, zie ik een film over de kunstenaar aan het werk. De film duurt dertien minuten. We zien hem, gekleed in een gele trui, bezig met het schilderen van alweer een abstract werk. Het is mooi om te zien hoe de over de hele wereld bekende kunstenaar de verf aanbrengt. Soms doet hij een stapje naar achteren, om te kijken of het door hem beoogde effect is bereikt. Voor de hogere gedeelten van het doek gebruikt hij een keukentrapje. zo’n ding met drie treden. Het mooiste vind ik het als hij het trapje voor het doek zet, even nadenkt, aarzelt, nog eens kijkt, om het vervolgens weer weg te zetten. Het trapje is bij nader inzien toch niet nodig.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s