Ik voelde mij volkomen rustig

In het voorjaar van 1893 maakte Willem Kloos, samen met Hein Boeken, een ‘grand tour’ door Italië. De grote dichter en zijn trouwe vriend hadden daarvoor reisdocumenten nodig. In de volgende week te verschijnen biografie – Willem Kloos (1859-1938) O God, waarom schynt de zon nog! – schrijven Peter Janzen en Frans Oerlemans hierover, zich baserend op wat Frans Erens in Vervlogen jaren noteerde: ‘In een grote vigilante reden Willem Kloos en Hein Boeken, onder de hoede van de jurist Frans Erens, naar het politiebureau. Erens zette daar een handtekening, waarna Kloos en Boeken hun reisdocument ontvingen. ‘‘Hoe is uw naam?’’ vroeg de commissaris aan Kloos.‘‘En de Uwe?’’ ‘‘Boeken.’’ ‘‘O,’’ zei de politiebeambte, ‘‘Boeken, Boeken, ik heb ook een heel stel boeken in huis.’’’

De biografie is, na In dit gevreesd gemis van Bart Slijper, uit 2012, al de tweede die er in korte tijd aan het icoon van de Tachtigers is gewijd. Slijper schrijft misschien iets smeuïger, maar Janzen en Oerlemans hebben meer feiten boven tafel gehaald én hun illustratiemateriaal is interessanter. De levensloop van Kloos wordt in de nieuwe biografie iets rustiger gepresenteerd dan door Slijper, maar als je het allemaal leest denk je toch: Ik ben blij dat ik dát niet van dichtbij heb hoeven meemaken.

Het meest treurige verhaal in het boek gaat niet over Kloos, al is zijn leven een aaneenschakeling van aanvallen van krankzinnigheid, dronkenschap en achterdocht geweest. Het gaat over Hein Boeken. Die doodde in 1916 zijn vrouw, voordat die in een psychiatrische inrichting zou worden opgenomen. Het rechtbankverslag geeft weer wat Boeken zelf (die overigens werd vrijgesproken) erover vertelde:

Nadat ik den dokter had uitgelaten, ben ik weder naar de slaapkamer gegaan. Ik was zozeer in angst, dat ik hevig transpireerde en mijn jas en vest uittrok omdat ik het zoo warm had. Ik heb toen eindelijk besloten mijn vrouw zelf te dooden, vooral omdat ik mij gebonden achtte aan mijne belofte, dat ik zou zorgen, dat zij niet in een gesticht kwam. Mijn vrouw lag nog steeds te bed, op haar rug, en snurkte zwaar. Ik heb eerst getracht haar de keel dicht te knijpen met mijne beide handen, maar dit gaf niets. Ik heb toen het laken van mijn bed genomen en haar dit om den hals gebonden, waarop ik het laken met kracht toesnoerde en het zoolang heb vastgehouden, totdat de ademhaling ophield. Ik heb haar daarbij nog een kus op het voorhoofd gegeven en gezegd dat zij mij dankbaar zou zijn voor hetgeen ik deed. Ik voelde mij volkomen rustig.

Boeken werd vaak voor een simpele ziel gehouden, maar toen het er op aankwam, was hij toch in staat om het heft in eigen handen te nemen. En anders dan Louis Althusser wond hij daar achteraf geen doekjes om.

(Samen met de biografie verscheen bij Vantilt een heruitgave van de legendarische bundel Verzen uit 1894, fraai vormgegeven door Marc Vleugels. De bundel kost €18,94.)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s