Tien opmerkingen bij Van groot belang van Nachoem M. Wijnberg

Lenen van de Grieken

Net alsof je Ptolemaeus Euergetes bent
vraag je de Atheners
Aeschylus, Sophocles en Euripides aan jou uit te lenen
(de manuscripten van al hun toneelstukken
ook die die later verloren zijn)
en je geeft hun vijftien talenten
die zij mogen houden
als je ze niet onbeschadigd zou terugsturen.

Je schrijft de manuscripten over
en stuurt de kopieën terug,
niet in het geheim, maar alsof je op het podium staat
leg je meteen uit dat de Atheners
de vijftien talenten kunnen houden
als boete voor wat je hun aangedaan hebt.

Nachoem M. Wijnberg, uit: Van groot belang, AtlasContact, Amsterdam, 2015

9789025446475-van-groot-belang-l-lq-f1. Nachoem M. Wijnberg is dichter, romancier en hoogleraar aan de Faculteit Economie en Bedrijfskunde van de UvA. Hier zou ik de verhouding tussen de geleerde en de schrijver kunnen uitdiepen, maar dan zou mijn onkunde op het gebied van economie, én bedrijfskunde, aan het licht treden.

2. Er bestaat een boek met de titel Het boek met alle antwoorden. De meest recente dichtbundel van Nachoem Wijnberg, Van groot belang, heeft iets weg van een boek met alle antwoorden. De vraag is voor beide boeken een wat ondergeschikt ding, of fenomeen, of teken. Of, voor Nachoem Wijnberg, een irrelevante munteenheid.

3. Ik heb Van groot belang niet helemaal gelezen. Dat lukte me niet. Vooral omdat de bundel 250 bladzijden dik is, maar ook omdat de gedichten van Wijnberg helemaal niet allemaal gelezen hoeven te worden. Doorbladeren van de bundel heeft de voorkeur. Soms blijf je aan een gedicht hangen. Zoals aan ‘Lenen van de Grieken’.

4. Ligt het aan mij of is ‘Lenen van de Grieken’ een gedicht dat, ook al wordt er een historische gebeurtenis naverteld, eigenlijk gaat over de Griekse economische crisis, die de Europese Unie nu al een tijd bezig houdt? Met Ptholemaeus Euergetes als een topman van het Europese Monetaire Fonds, of zoiets?

5. Het gedicht ‘Lenen van de Grieken’ is in staat om me over mijn weerzin voor geëngageerde poëzie heen te helpen, al weet ik niet of Wijnberg zijn poëzie zelf geëngageerd zou noemen.

6. In dit interview zei Wijnberg: ‘Zeker. Ik ben zeer geïnteresseerd in politiek, zowel in het proces als in de uitkomsten, en ik heb een roman geschreven onder de pakkende titel Politiek en liefde. Als je naar mijn titels kijkt ben ik er nog steeds niet achter waarom mijn romans geen bestsellers zijn geworden.’ Een ironische bescheidenheid, die hem siert.

7. Ik lees nu al sinds 1989 met enige regelmaat gedichten van Nachoem Wijnberg en weet nog steeds niet wat ik van zijn werk vind. Daarin lijkt zijn werk op dat van Tonnus Oosterhoff, die ik ongeveer net zo lang lees. Vorige zomer las ik een paar gedichten van hem hardop, in Oostende, samen met iemand die op bezoek was, en dat werkte heel goed, in het voordeel van Oosterhoffs werk.

8. Wijnberg vindt het niet erg als zijn gedichten een beetje lelijk zijn. Twee keer ‘die’ in regel vijf en die onmogelijke constructie in de laatste regels van het gedicht, hij laat het allemaal gewoon staan (ik gebruik hier ook twee keer het woord ‘die’ en laat het gewoon staan, het is besmettelijk). Op het oog zijn de gedichten van Wijnberg na het opschrijven ervan nooit bewerkt. Toch vind ik ze, het spijt me dat ik dit woord gebruik, mooi.

9. Bij de meeste dichters zou het noemen van ‘grote namen’ (Ptolemaeus Euergetes,  Aeschylus, Sophocles en Euripides) me irriteren. Bij Wijnberg niet. Uit ontzag voor zijn geleerdheid of omdat zijn gedichten sowieso niet zijn geschreven om te begrijpen? Hoewel, ik begrijp het gedicht ‘Lenen van de Grieken’ wel, maar zoals ik een antwoord uit Het boek met alle antwoorden begrijp (en in mijn eigen voordeel uitleg).

10. De dag waarop ik een dichtbundel van Nachoem M. Wijnberg in één ruk uitlees, is de dag waarop ik de poëzie vaarwel zeg.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s