Herfst op de kade: Toen ik verder ging trok ik een nieuwe streep

nokia8110Het is herfst op de kade. De vijgenboom en het kleine boom-achtige ding ervoor dat ik niet kan plaatsen zorgen voor een explosie van bruin en paars en groen en geel. De grote kastanjebomen verliezen elke dag meer blad. Het is fijn weer voor de honden die worden uitgelaten, ze storten zich, het hoofd voorover, in elke bladerberg en komen er bijna lachend uit tevoorschijn. De buurman van twee huizen naar rechts veegt elke ochtend zijn stoep met een heel grote bezem schoon. Achter hem waaien de bladeren er weer op. ‘Het is een Sisyphusarbeid,’ zei ik gisteren tegen hem. ‘Maar dan is het wel even mooi schoon,’ zei hij.

Vijfentwintig jaar geleden hadden we wel computers, maar daar konden we alleen teksten mee schrijven (en Pong spelen). In 1991 was dat. Niemand had toen kunnen voorspellen dat wij, ook wij, in 2016 zouden beschikken over smartphones, tablets, laptops die ook echt te dragen waren en inderdaad op je schoot pasten, desktopcomputers, televisies die dingen doen waar je echt van staat te kijken, en zo voort. In 1991 was nog lang niet iedere elektrische tandenborstel in staat om jpg’s te openen. Toch herinner ik me dat de computers die we toen hadden, die we vaak tekstverwerker noemden, omdat ze alleen nog maar tekst verwerkten, als een vooruitgang werden gezien. Als een, ja, verworvenheid.

Als ik over vijfentwintig jaar nog leef, is alles ongetwijfeld opnieuw veranderd. Of juist niet, dat kan ook. Wie weet breekt binnenkort de derde wereldoorlog uit en dan staat de technologische vooruitgang voorlopig stil. Of moeten we met onze in een la teruggevonden Nokia 8110 sms-berichten doorgeven aan mede-verzetsstrijders, omdat onze smartphones worden getraced. Je weet het allemaal niet en dat is maar goed ook. Wat hoe dan ook zeker is, is dat de seizoenen elkaar zullen afwisselen, zoals ze dat nu doen. En waarschijnlijk heeft Johan Derksen over vijfentwintig jaar een televisieprogramma over voetbal, waarin hij als een oud-geworden aapje zijn vaste kunstjes doet. Ik moet ineens bijna huilen van het idee. Om dat te voorkomen las ik een gedicht van Toon Tellegen.

Verdrietig kind,
verdrietig gedicht

Ik ben de herfst.
Ik ben de regen.
Ik ben de storm.

Zoek mij maar op,
ik sta in alle gedichten.

Houd mij maar vast,
ik heb het koud en ik ben moe,
en nog zoveel bladeren aan de bomen,
nog zoveel bladeren overal.

De gedichten van Tellegen zijn niet zozeer heel goed, of heel slecht, ze zijn er gewoon. Ik kan me voorstellen dat een criticus die een beetje grip moet zien te krijgen op ‘de’ Nederlandse of Nederlandstalige poëzie er geen raad mee weet, maar daar kan Tellegen niks aan doen. Hij schrijft nu eenmaal losse regels die samen een gedicht vormen, en meer kan hij niet doen. Me dunkt, het is al heel erg veel. Ik denk dat Tellegen een van de Nederlandse dichters is van wie ik de meeste regels van buiten ken.

De gedichten van Tellegen ‘gaan’ niet zozeer ergens over, ze vertellen het verhaal dat de dichter op het moment van schrijven kwijt wil, of kwijt kan. Waarschijnlijk heeft de dichter een program, en zelfs een poëtica, maar hij weet net zo waarschijnlijk niet altijd precies waaruit dat program bestaat, of wat die poëtica inhoudt. Hij is geen Johan Derksen. Alles wat vastligt, gaat langzaam dood. Daarom is het beter om in beweging te blijven, althans, tegen de achtergrond van de altijd maar doorgaande wisseling van de seizoenen die nooit lijkt te veranderen. Ik hoefde maar één minuut te zoeken om een bijpassend gedicht van Tellegen te vinden:

Ik trok een streep:
tot hier,
nooit ga ik verder dan tot hier.

Toen ik verder ging
trok ik een nieuwe streep,
en nog een streep.

De zon scheen
en overal zag ik mensen,
haastig en ernstig,
en iedereen trok een streep,
iedereen ging verder.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s