Nare mensen die Limburgers nadeden & Annie Ernaux

annieernauxVroeger was alles beter. Behalve de televisieprogramma’s. Gisteren zag ik Mies Bouwman op DWDD Gemist, zij bleek te zijn gevierd omdat ze er heel lang geleden al was en nog steeds niet was gestorven, de televisie in Nederland bestond 65 jaar, en plotseling kwam alles terug, mijn hoofd liep er weer van over, van het ‘amusement’ uit de jaren zeventig, de eindeloze zaterdagavonden vol met diezelfde Mies Bouwman, of met Fred Oster, of Ted de Braak, of Berend Boudewijn, of Martine Bijl, of Jos Brink en Albert Mol, of met humor van André van Duin en de Mounties, of, of, of…

Het gruwelkabinet dat televisie was, het satanische altaar waarop mijn jeugd is geofferd, alsof ik de zoon was en ben van een op beeldcultuur gefixeerde Abraham, die doof was voor het genadewoord van de God van de gewone cultuur, omdat die God niet boven Bob Bouma en Fred Emmer uit kon komen.

Ik herinner me vooral de angst. Voor Ria Bremer bijvoorbeeld, de vrouw die sadisme aan zelfgenoegzaamheid paarde en jarenlang werd losgelaten op onschuldige kinderen, als een jachthond op een roedel aangeschoten hertjes. Misschien waren het wel schuldige kinderen, trouwens, wat niet wil zeggen dat de beslissing om deze kampbewaakster, vermomd als een Gooise dame, op die kinderen te laten jagen achteraf goed te praten is.

Onze school had een keer ingezonden voor Stuif es In en tijdens het uitkiezen van nieuwe kandidaten, via de zogenaamde balk, zat ik voortdurend te hopen dat we niet werden gekozen. We werden goddank niet gekozen.

Het meest gruwelijk, waren de quizzsmasters die er een satanisch genoegen in schiepen om mensen met een afwijkend, dat wil zeggen niet-Goois accent uit te lachen en na te doen. Echt top was het als ze Limburgers, al bijna geen mensen meer, maar een soort stropoppen uit de Mijnstreek, op hun nummer mochten zetten. De zaal lag plat en zelfs mijn ouders konden hun lachen niet inhouden. Ik zat te kijken en stierf van plaatsvervangende schaamte. En woede. En haat. Als ik aan Fred Oster denk, voel ik het nóg.

Natuurlijk kwam het allemaal omdat mijn ouders naar die programma’s keken. Maar toch. Ook verantwoorde televisie was, als je eraan terugdenkt, te erg voor woorden. Wim T. Schippers, Armando en Cherry Duyns, de hele VPRO-opstandigheid, het was allemaal net zo gezapig en net zo bevestigend als een een avondje AVRO, al bevestigden de vrijzinnigen hun soort mensen en kreeg ons soort mensen opium toegediend van de AVRO. De televisie kan alleen blijven bestaan omdat er nu eenmaal televisie is, en het ‘medium’ alleen zelf-felicitatie genereert. Daarom is Mies Bouwman een heldin, ook al heeft ze alleen maar geluk dat ze nog niet is gestorven.

Vroeger, toen ik in Nijmegen in de boekhandel werkte, kwam er met enige regelmaat een echtpaar in de winkel. Hij was oud, breekbaar, een professor met emeritaat in een jas van Burberry. Zij was iets jonger, een mooie vrouw van een jaar of vijftig. Zij ondersteunde hem, als hij de bochten om de uitstaltafels niet goed kon maken. Hij liet haar stukjes uit boeken lezen en dan zei zij: ‘Ja, heel mooi.’ Ooit kocht ze Alleen maar hartstocht van Annie Ernaux, een boek waarin een relatie met een getrouwde man centraal staat. Ik bloosde, toen ik het voor haar inpakte. Het was geen cadeau.

Deze anekdote heeft niets te maken met wat ik hierboven schreef en toch moest ik aan het echtpaar denken. Waarschijnlijk is hij dood, maar er is zeker een kans dat zij nog leeft, ergens.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s