Lezen (99): Martijn Benders

fliermanHet is niet gemakkelijk om iets te schrijven over het werk van Martijn Benders. Niet zozeer omdat het werk geen aanknopingspunten biedt, maar omdat elk woord van zelfs de meest omzichtig geformuleerde kritiek erop de scribent komt te staan op minimaal drie dagen op internet uitgeleefde woede en een resem scheldpartijen. Een Benders die zich beledigd voelt, paart de subtiliteit van een pantserwagen aan het doorzettingsvermogen van een paling op weg naar de Sargassozee.

Gisteren ging hij op Facebook tekeer over zijn uitgeverij, Van Gennep. Niet echt verstandig, en bovendien liet Benders zich iets te diep in de kaarten kijken. Zijn eerste roman, Fliermans passage, wordt POD uitgegeven (lees: heeft niet echt heel goed verkocht tijdens de aanbiedingsrondes) en de uitgever is niet of nagenoeg niet bereikbaar (wat op zich klopt, maar waarom geef je er dan je boeken uit?). Dat weten we nu dus, al heeft Benders zijn erupties alweer verwijderd. Hij is van de tactiek van de verschroeide aarde overgestapt op een verdedigende speelwijze, met een ruit op het middenveld en de punt naar achteren. Of Van Gennep inmiddels bereikbaar is weet niemand.

Ik heb Benders debuutroman Fliermans passage tot net even na bladzijde vijftig gelezen en het viel me allemaal niet mee. Benders proza is opgetrokken uit stoer bedoelde zinnen en omdat taboes er blijkbaar zijn om te doorbreken, doet hij ook zo nu en dan een poging om een taboe te doorbreken. Iets met racisme en genderkwesties, als je het beleefd wilt zeggen. Zwarte Piet komt langs. Maatschappijkritiek heeft Benders geloof ik ook. Een voorbeeld:

Uit de diepste krochten van de hel, uit dat deel waar je nauwelijks nog van een te onderscheiden ziel kunt spreken, daaruit komen de Amsterdammers de aarde op gekropen, om zich en masse te nestelen in de grachtengordel, een soort maquette van de hel zelf, een half vogelnestje met verveelde saters, met de Singel als diepste ring, waar de grootste luiwammesen en lanterfanters de hele dag met een verhipsterde ziel naar praatprogramma’s kijken.

Het is alsof je Ton van Reen hoort razen, maar dan veertig jaar later en onder invloed van iets. Ik denk dat de mensen in de grachtengordel zich nu en masse in het water storten. Hun leven heeft geen zin meer. En dat allemaal dankzij de hoofdpersoon van het als spektakelstuk bedoelde prozawerk. Hij heet Chamiel Fliermans en heeft soms ook wel iets weg van Donald Trump. Chamiel heeft zo zijn eigen opvattingen over de vrouwtjes.

Laat me je even helpen,’ zeg ik, wurm me naast Janine en plaats mijn handen heel dicht naast die van haar op de krans, zodat mijn hand de hare raakt. Ik voel overduidelijk een soort elektriciteit. En als de krans op de werktafel ligt, zie ik dat Janines kont onmiskenbaar trilt. Eigenlijk bestaan er twee soorten vrouwen. Vrouwen die met hun hand door het haar gaan als je met ze flirt, en vrouwen wier kont gaat trillen. Die laatste groep is niet per se moeilijker in bed te krijgen, ze vereisen wel een andere aanpak.

Lange halen, gauw thuis. Op bladzijde 53 brak voor mij het lijntje. Ik las ‘Zap. Zap. Overal gelul over Sinterklaas.’ en dacht: ‘En gekomen zijnde tot de plaats, genaamd Golgotha, welke is gezegd Hoofdschedelplaats, gaven zij Hem te drinken edik met gal gemengd; en als Hij dien gesmaakt had, wilde Hij niet drinken.’ Het is beter voor alle partijen, en zeker ook voor mijzelf, als ik hier geen mening over formuleer. Het leven is al ingewikkeld genoeg.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s