Het noodlot een persoonlijk fatum

pleisterHet is geen vrolijke lectuur, dit boek van Pierre H. Dubois uit 1958, waarvan de flaptekst zo begint: ‘In de roman In staat van beschuldiging voltrekt zich het noodlot van uitgever Lucas als een persoonlijk fatum.’ En er staat ook: ‘Hij beseft zijn levensangst die het gevolg is van zijn onvermogen zich te verzoenen met de menselijke staat. Het is dit besef waardoor hij zichzelf in staat van beschuldiging stelt en het vonnis aanvaardt dat het noodlot aan hem voltrekt.’ De vrouw die vroeger alleen ‘hoi’ tegen me zei, vindt dat ik het werkwoord ‘beseffen’ te vaak gebruikte in mijn proza en daarom heeft ze me verboden er nog gebruik van te maken. Ik besef dat dit niet zal meevallen.

Misschien was het wel juist om dat werkwoord en om dat voortdurende schermen met het (nood)lot waarom ik het boek kocht bij Stichting de Arm, gisteren. De vrouw die vroeger alleen ‘hoi’ tegen me zei had me uitgenodigd om er boeken te gaan kijken. Behalve In staat van beschuldiging kocht ik er Zaterdag van Ian McEwan (toepasselijk, voor een zaterdag) en Pornotaria van Johannes de Back, een onder doorzichtig pseudoniem verschenen boek van Heere Heeresma, dat later Gelukkig paren ging heten. Voor mijn gezelschap kocht ik Koetsier Herfst van Charlotte Mutsaers. Alles bij elkaar minder dan een tientje en je bent er minstens drie of vier dagen zoet mee.

Later, na een bezoek aan Hinderickx & Winderickx en Broese, zaten we onder een grote parasol aan de Mariaplaats te kijken naar het gordijn van regen dat neer werd gelaten. De bliksem was ver weg. Achter ons zaten twee echtparen te praten over ‘een weekje weg’ in ‘een heel leuk landje’ en hoewel ik mijn best heb gedaan om erachter te komen wélk landje het betrof, is me dat niet gelukt. Ze vertrokken en hun plek werd ingenomen door een zeer christelijk ogend, zeer jong stel. Ze spraken te zacht om een beetje fatsoenlijk mee te kunnen luisteren. Het onweer en de regen trokken over, weg, leken er nooit te zijn geweest. Het was erg warm in de stad.

Onderweg naar huis, we liepen over de Oudegracht, passeerde een politieauto ons. De agent die achter het stuur zat keek ons aan en overwoog te zeggen dat we niet over de rijweg mochten lopen. Ik zei heel vriendelijk: ‘Dag agent,’ en hij groette terug. Hij liet het verder zitten. Ik probeerde de inhoud van het boek De schaamte van Annie Ernaux te vertellen aan de vrouw die vroeger alleen ‘hoi’ tegen me zei. Ze knikte dat ze het had gehoord, maar ik kreeg het idee dat ze dat meer uit beleefdheid deed, en om van mijn geratel af te zijn, dan omdat ze het echt had begrepen. De Merwedekade was doodstil, alleen de bomen die op de groenstrook staan ruisten heel zacht.

De kat van de buren zat voor mijn voordeur en wilde mee naar binnen. Ik zei tegen de kat van de buren dat zij niet mee naar binnen mocht. Ooit ging ze wel mee, en toen heeft het me twee dagen gekost om haar er weer uit te krijgen. Elke keer als ik haar oppakte, begon ze te blazen. Ze deed haar behoefte op mijn balkon en sliep in mijn kledingkast op de vuile was. De kat van de buren stond luid te mauwen toen ik de deur achter me dicht had gegooid. Ik bleef onvermurwbaar. Het is niet mijn kat. Ik hoef niet per se voor alle levende have op de kade te zorgen.

Nu is het weer rustig in huis. Ik lees Dubois, corrigeer drukproeven en probeer te bedenken waar die pleister, die ik op de vloer van de slaapkamer vond, vandaan is gekomen. Nog een keer de flaptekst van In staat van beschuldiging: ‘In de vreemde stad, in de nabijheid van een haven, komt zijn vroeger leven broksgewijs boven in zijn herinnering, en voor het eerst stijgt zijn ware gestalte naar het bewustzijn.’

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s