Opwindend: Rudi Fuchs en zijn kunstenaars

TRACEYRudi Fuchs is zozeer Rudi Fuchs, dat je soms vergeet om hem naar waarde te schatten. Hij is er in mijn leven altijd al geweest, als directeur van grote musea, lid van de Herenclub en daarmee toch een beetje officieel een icoon, internationaal vermaard kunstambassadeur en essayist. Toen ik net naar kunst ging kijken, werkte hij bij het Van Abbemuseum, daarna verdween hij even uit mijn zicht (waarom was ik zo weinig in Den Haag, in de jaren?) en toen ik in Amsterdam woonde eind vorige eeuw zag ik hem wel eens door Zuid wandelen, een wat oudere, bedachtzame heer (die toen niet veel ouder was dan ik nu ben). De afgelopen jaren moet ik, van Rutger, zijn stukken over kunst in de Groene Amsterdammer lezen.

Gisteren bezocht ik, met dezelfde Rutger, Fuchs tentoonstelling Opwinding in het Stedelijk Museum van Amsterdam. Het was echt museumweer. De airconditioning stond geruststellend hoog. De titel die Fuchs aan zijn keuze geeft, lees ik als: opwinding die iemand bevangt als hij zijn eigen voorkeuren mag presenteren in het museum waar hij tien jaar heeft gewerkt. En die keuze gaf, uiteraard, een staalkaart van de meeste voorkeuren die Fuchs, trouw aan kunstenaars als hij is, al decennia uitdraagt. Van Jan Dibbets tot David Salle en van Piet Mondriaan tot Donald Judd en Damien Hirst of Tracey Emin, ze waren er allemaal.

Je zou kunnen zeggen dat dit weinig opwindend is. Dat de smaak van Fuchs een langspeelplaat is die al wat vaak op de draaitafel heeft gelegen en wat grijs begint te worden. Met een tik bij Markus Lüpertz en één keer even een hikje bij Georg Baselitz of Karel Appel. Natuurlijk staat er altijd één onbegrijpelijk nummer op die plaat. Bij Fuchs is dat deze keer een of andere wat jongere Duitser, die de Nieuwe Wilde uithangt. Ik ben zijn naam helaas vergeten.

Maar Fuchs zou Fuchs niet zijn, en ik laat de verleiding om een woordspeling met ‘vos’ erin te maken voor wat die is, als hij niet iets had bedacht om het geheel toch tot iets, ja, opwindends te maken. Hij had per zaal een ‘thema’ vastgesteld (licht, vorm, figuratie) en de werken die hij daarbij vond passen zo op laten hangen dat ze, en ik kan het niet lulliger zeggen, een gesprek met elkaar aangingen. Dat effect werd nog versterkt omdat hij de bijschriften had beperkt tot de naam van de kunstenaar en het jaar waarin het werk was gemaakt. Dat was de informatie waarmee de kijker het moest doen, en juist dat werkte erg goed voor mij. Ik keek in elke zaal tot ik door dacht te hebben wat Fuchs had bedoeld; Fuchs is daarom in deze tentoonstelling one of the boys, kunstenaar onder de door hem geliefde kunstenaars.

JuddDonaldTussen Seven figures van Bruce Nauman (een kunstwerk dat als een van de weinige ook echt een vorm van opwinding uitbeeldt) en untitled van Donald Judd, een verstilde vorm gemaakt van houten platen, zette Fuchs een autobiografisch verhaal over zijn liefde voor kunst in elkaar. Ik was van tevoren van plan om ‘er even doorheen te lopen’, maar ik ben bijna twee uur gebleven. Toen ik weer thuis was, las ik in de Groene Amsterdammer wat Fuchs schreef over het werk van Donald Judd dat ik die middag had gezien en dat hier op de foto is te zien. Vooral de eerste drie zinnen zijn poëzie:

Zo heeft dit werk vreemd genoeg een buiten- en een binnenkant. Buitenom is het werk circa negentig centimeter hoog. Van binnen is het veertig centimeter diep. De platen plywood waarmee het volume is samengevoegd zijn ongeveer twee centimeter dik. Daarom is het interieur van het volume navenant ook kleiner in omtrek dan de buitenkant. Als je eenmaal weet van die kleine maatverschillen begin je ze ook te zien. De waarneming van een kunstwerk wordt dan preciezer en fijnzinniger. Dat moet ook. Deze bak van multiplex (om het ding eens plat te benoemen) is met evenveel geduld uit­gekiend en gemaakt als een ingetogen stil schilderij van Vermeer.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s