Kijken in de ziel (en in de spiegel)

0000002266_Simplisties-Verbond-19741126-01Op 31 mei was het tweede deel van Kijken in de ziel: Schrijvers te zien. De eerdere uitzenddatum in maart verviel, want toen stierf Johan Cruijff, een gebeurtenis van nationaal belang. Ik had deel een gezien en toen viel me hetzelfde op als eergisteren. De ijdelheid van sommige schrijvers plakt niet altijd goed op beeld. Harry Mulisch kon het altijd wel goed, hij zorgde voor een mengeling van zelfvergroting en een niet erg Nederlandse, superieure ironie. Maar Mulisch is net als Cruijff dood.

Adriaan van Dis, Jan Siebelink en vooral Kees van Kooten maakten het erg bont bij Verbraak. Van Dis met zijn wat theatrale uithalen en Siebelink met die als altijd zo keurige jasjes en dat fijne schrijvershaar, dat een Zeer Gekweld Schrijversgelaat op perfecte wijze omkranst. A.F.Th. van der Heijden, licht gehinderd, en Kristien Hemmerechts, altijd bevlogen, zorgden voor het evenwicht.

Van Kooten lijkt sinds het afscheid van Van Kooten en De Bie steeds verder verloren te lopen in een moeras van koketterie. Zijn boeken zijn allemaal ultralicht, zijn meningen hebben meestal iets gewoons dat wordt opgepompt tot iets universeels en de manier waarop hij praat komt net iets te bestudeerd-nonchalant (‘ik ben een gewone jongen’) over. Het is niet te doen.

Van Kooten werd in de jaren dat hij bij het Simplistisch Verbond was door Wim de Bie in evenwicht gehouden. De prekerigheid van De Bie haalde de al te zichtbare kanten van zijn ijdelheid af, net zoals de luchtigheid van Van Kooten de drammerigheid van De Bie wist te dempen. Samen vormden zij, om op een uitspraak van Mulisch te variëren, een mens. Los van elkaar raken ze kwijt in hun onhebbelijkheden.

Grappig detail: de enige schrijver die beide afleveringen voortdurend erg scherp was, Arnon Grunberg, mocht in zijn middelbare schooltijd geen tv kijken en wist daarom niet wie Van Kooten en De Bier waren toen zijn klasgenoten over hen begonnen. Nu zat hij bij een van de twee in een programma en mocht voordoen hoe je een schrijver bent, in plaats van er een speelt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s