Lezen (81): Laurent Binet

Voor drie euro kocht ik HhhH, Himmlers hersens heten Heydrich van Laurent Binet. Op de Franse pagina staat, in potlood: ‘Van Theo, 14/11-2011’. Op de binnenkant van de band, half verscholen onder het stofomslag, is een foto van een oude meneer geplakt. Op de achterzijde van die foto: 7 juni 1934 – 27 april 2012. In hetzelfde handschrift, dus ik vermoed niet dat de foto de vorige eigenaar van het boek afbeeldt. Misschien is het Theo wel, de man die zijn gift dan ongeveer 5,5 maanden overleefde.

Het boek bevat allerlei aantekeningen, weer in hetzelfde handschrift. ‘zie blz. 41’ en ‘9/10 november 1938’ (de datum waarop de Kristallnacht zich afspeelde). De vorige eigenaar van het boek zette de puntjes graag op de i en schrijft onder ‘Václavské Námèsti’: Wenceslasplein. Wenzelplein had ook gekund, maar dat was hem vermoed ik te gewoon. Als de SS voor het eerst voorkomt, tekent hij twee bliksemflitsen in de marge.

Dit is nog niet alles. Achterin het boek vond ik een dubbelgevouwen a-viertje, waarop, alweer in dat mij inmiddels hevig irriterende, abnormaal regelmatige potloodhandschrift, een samenvatting van het boek in korte, vaak elliptische zinnen is gemaakt. ‘Pamflet Hd met samenstelling schaduwkabinet.’ Het klópt allemaal wel, maar de manier waarop hij zich tot de feiten in het boek beperkt, geeft hem iets van een leraar die na decennia in het onderwijs niet meer gewoon een boek kan lezen.

Waarom kocht ik het boek? Omdat ik het een week geleden met Rob van Essen had gehad over ‘een roman waarin de schrijver zich inleeft in iemand die als SS-Obersturmbannführer meedeed aan beestachtige moordpartijen.’ Tijdens de Tweede Wereldoorlog dus. Ik dacht dat HhhH dat boek was, toen ik het voor bijna geen geld zag liggen.

Tijdens het lezen begon me langzaam te dagen dat ik het verkeerde boek had meegenomen. Dit speelde zich ook allemaal af tijdens de Tweede Wereldoorlog, en ook in het Oosten, althans, net iets ten oosten van Centraal-Europa, maar het gaat niet over een weerzinwekkende moordenaar, hoewel een van de hoofdpersonen, Reinhard Heydrich, behoorlijk weerzinwekkend was. En verantwoordelijk voor honderdduizenden moorden.

Binet probeert de aanslag op ‘Het Blonde Beest’ Heydrich te reconstrueren en ruimt een grote plek in voor de mensen die deze hebben voorbereid en uitgevoerd. En hij zet de schijnwerper regelmatig op zichzelf, hij ‘thematiseert’ zijn schrijverschap zou je kunnen zeggen. Voor zover ik begreep is dat in Jonathan Littels bestseller De welwillenden allemaal niet het geval.

Beide boeken verschenen wel kort na elkaar en de succescollega komt een paar keer voor in HhhH. Binet zit duidelijk, al houdt hij zich groot, in zijn maag met de roman die verschijnt als hij nog aan HhhH aan het werken is. Over Littels hoofdpersoon Max Aue merkt Binet op :

(…) die nadrukkelijke afstandelijkheid, dat vermoeide ‘ik heb het allemaal wel gehad’, dat permanente onbehagen, die voorliefde voor filosofisch geredeneer, die bewust amorele houding, dat naargeestige sadisme en die verschrikkelijke seksuele frustraties die hem innerlijk blijven verscheuren… ach natuurlijk! Waarom ben ik daar niet eerder opgekomen? Ik zie het opeens heel duidelijk: De welwillenden, dat is gewoon ‘Houellebecq bij de nazi’s’.

Ik had De welwillenden van Jonathan Littel moeten kopen, na het gesprek met Rob. Maar dat boek zag ik niet liggen voor drie euro. Daar ga ik nu naar op zoek. Ik vind HhhH trouwens, ondanks die ondraaglijke aantekeningen, meer dan de moeite waard en ben blij dat ik het per ongeluk meenam.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s