Lezen (45)

Vandaag is de verjaardag van Leonard Nolens. Hij wordt 65. Van die 65 jaar lees ik nu al een jaar 0f 25 zijn werk. Ook een kroonjaar.

Na aanvankelijk een groot bewonderaar te zijn geweest van zijn werk, was ik er tussen zeg 2005 en 2010 (we werken vandaag in ronde jaartallen, veelvouden van 5) enigszins op uitgekeken. Of nee, dat is niet helemaal juist. Ik voelde verzet, ik had het gevoel dat ik het werk van Nolens van me af moest duwen (en ik kreeg een beetje een hekel aan die dagboeken).

In dat verband schreef ik lelijke stukken over hem, waar ik me nu voor schaam (al meende ik wat ik schreef wel, toen ik het schreef). Ik zou een openbare biecht van dit stukje kunnen maken, maar ik moet ook sterk zijn en achter mijn meningen gaan staan.

Nolens biedt altijd, behalve zijn werk, een heleboel Nolens, dat was wat me soms wrevelig maakte. Daarbij ging ik voorbij aan iets anders, iets dat me pas vandaag te binnen schoot: de meeste dichters hebben, in hun werk, helemaal geen last van persoonlijkheid. Dat irriteert niet, maar het levert ook niets op. Vorm zonder vent, dat is te kaal.

Maar als je een dichter 25 jaar volgt, moet er toch iets zijn in die dichter, iets dat belangrijker is dan tijdelijke wrevel. Een bundel als Hommage is en blijft een hoogtepunt in eh… nu ja, een hoogtepunt. Daarin bereikt hij het niveau waarop zijn roem inmiddels is gebaseerd, en kan hij zich meten met het beste wat de Vlaamse (en Nederlandse) poëzie te bieden heeft.

Ik herinner me daarom, vandaag, het enthousiasme waarmee ik Hommage, Incantaties en Vertigo kocht en las, en ik herinner me de eerste bundels die bij Querido verschenen: De gedroomde figuur en Geboortebewijs. Bundels die nog altijd staan als een huis.

Op de website van Knack staat een verjaardagsinterview met de dichter. Daarin zegt hij 0nder meer dit:

(…) ik probeer daarbij ook altijd zo’n orthodox mogelijk Nederlands te gebruiken. Voor mij is die traditie erg belangrijk. Onder die koepel van de traditie wil ik mijn eigen stem laten horen. Ik geloof niet dat je kunt vernieuwen door te choqueren. En een gedicht is geen rariteitenkabinet. Ik lees vandaag soms door jury’s bekroonde dichtbundels van jonge dichters waar ik weinig of niets van snap.

Het is dat ‘Onder die koepel van de traditie wil ik mijn eigen stem laten horen’ die me weer ‘dichter bij Nolens’ brengt, denk ik. De komende tien jaar, laat ik het ruim nemen, geef ik mijn verzet op en ga ik onbekommerd Nolens lezen.

In hetzelfde interview zegt hij ook: ‘Ik merkte al snel dat ik niet geschikt was voor een nine-to-five-job. Poëzie was het enige waarvoor ik deugde, de enige manier om vorm te geven aan mijn leven. Ook al veroordeelde ik mezelf daarmee tot de marginaliteit.’ En dat vind ik dan weer klagerig, maar zoals gezegd: ik zou mijn verzet staken.

Laat ik beginnen met het gedicht waarmee het voor mij allemaal begon, jaren geleden; het openingsgedicht van Hommage:

Proloog

Ik heb niets meer. Ik ben niets meer.
Mijn boek is bij voorbaat kapot.
En ik die werkelijkheid wou maken.

Ik wil eindelijk wakker worden uit jullie
omgangsvormen van mij.
Ik wil eindelijk genezen van mijn antieke
geschiedenis met jullie.

Maar mijn bestaan is in beslag genomen.
Mijn tong wordt oud. Ik ben onderweg.
En er is niets om dichterbij te komen.

Ik ben toch een aparte verschijning van jou.
En ik heb toch een bloedeigen lijf sinds jullie.
Ik wil mijn persoonlijk verhaal.

Maar ik heb geen geheim. Ik ben een geheim.
En ik die werkelijkheid wou maken.

Dit alles met een hand van leer gezegd.

© Leonard Nolens

Advertenties

2 gedachtes over “Lezen (45)

  1. Nu ja, dat klagerige, dat heeft Nolens wel. Dat werd me nogal eens van het goede teveel bij Nolens. 11 april – ik heb nog ergens een brief van Nolens – als ik hem vlug kan vinden, plaats ik hem op mijn blogje – een brief van lang geleden over hoe de Debuutprijs aan het begin van zijn dichterscarrière (1974) bij hem was aangekomen … Het zou toch mooi zijn als ik dit collector’s item …

  2. Pingback: ‘Wie gedichten schrijft voor het geld en de roem springt niet ver’ – Leonard Nolens (Berchem, 5 juli 1995) | The Sausage Machine

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s