Lezen (40)

Vroeger was niet alles beter. Wel anders. Wanhopig proberen we aan te knopen bij dat verdwenen verleden. Dat noemen we: traditie.

Het vernietigde, vergane verleden komt tot ons als fragment, we zijn nooit meer onderdeel van het geheel of grote delen van het geheel, maar zien een paar onderdelen (Shakespeare, Mozart, Goethe) die als losse tanden in een verdwenen gebit overeind zijn blijven staan.

Het geheel heeft overigens nooit bestaan, behalve als illusie.

The end is where we start from. De cultuur waaraan we, al dan niet vrijwillig, deelnemen is tot stand gekomen na list, bedrog en kannibalisme. Ten koste van iets en iemand anders.

De eredienst rond de losse tanden draait op een brandstof die is gestookt van het schuldgevoel dat we ontkennen: het schuldgevoel om alles dat we zonder genade hebben laten sterven. De honden blaffen, maar de karavaan trekt voort. Na alles te hebben vertrapt.

De traditie, dat is: Bokrijk. De traditie, dat zijn: De Bedriegertjes. De traditie, dat is: Koningin Fabiola die een sprookje schrijft. De traditie is wat we er van maken.

Het echte leven, wat dat ook moge zijn, gaat door de traditie heen. ‘Als dit gedicht u bekoort, bedenk dan / dat het gemaakt is van dode dagen, / van drankzucht, maagzuur, een vuile tafel / waarop een leven, ad naueseam.’ Dat schrijft Charles Ducal in zijn gedicht ‘Voor na de dood’.

Hij vervolgt: ‘En dat het zingt is niet meer dan wat klank / die bedekt, zoals men een laken legt / over een lijk, het wekt nieuwsgierigheid / alsof er toch iets bloot kon gelegd, // iets zuivers, voorbij het zweet en de stank / dat zin geeft aan dit geschrijf, deze dwang / zich op te stapelen voor na de dood.’

Precies dat wat de dichter hier zegt, is het – is schrijven. Zich opstapelen voor na de dood, in schijnbaar zingende regels, die zo fraai zijn als een deken over een lijk. Dat lijk, dat is de cultuur, dat is de traditie. Een minder grote dichter dan Ducal zou dit verder zo laten. Deze wanhoop was hem genoeg.

Ducal doet het anders. Hij eindigt met een regel die wreed is van schoonheid: ‘Zolang er leven is, is er hoop.’

De lezer wil hem, hartstochtelijk, al dan niet geloven.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s