Lezen (17)

Met mijn dochter liep ik door de Kanaalstraat, ter hoogte van Slagerij Marokko. Ze zei: ‘Het lijkt me best leuk om criticus te zijn.’

Ik voelde me ineens helemaal leeg. Alsof mijn bloed het lichaam had verlaten, ik voelde me kortom ongeveer zoals een halal geslacht lam zich zou voelen, als het nog iets kon voelen na te zijn leeggebloed.

Wat een overdreven fysieke reactie! Waarom schrok ik van wat mijn dochter zei? Misschien, bedacht ik, omdat ik wéét hoe schrijvers (hoe de gemiddelde schrijver) over critici denken (denkt). Zo’n toekomst gun je niemand, en zeker niet je kind.

Even later, bekomen van de schrik, bedacht ik dat mijn reactie bespottelijk was. Criticus is een belangrijk beroep, misschien wel een van de belangrijkste beroepen binnen het hele weefwerk dat de literatuur is.

De schrijver schrijft, redacteuren, uitgevers en promotiemedewerkers helpen het boek op de markt, de lezers lezen en de criticus wikt en beschikt.

Zonder kritiek is de literatuur overgeleverd aan de handige jongens en meisjes die zich in de literatuur weten te rommelen. Of die het woord literatuur gebruiken als etiket voor hun gemakzuchtige schrijfsels.

Zonder kritiek geen levende literatuur.

Jammer genoeg is de kritiek of dood of heeft ze zich in kleine reservaten teruggetrokken. Het werk van de criticus krijgt op zijn best het karakter van een achterhoedegevecht, maar de meeste critici zijn niet ongelijk aan de zendelingen die proberen om een stam wilden de mobiele telefoon uit te leggen. Ongeloof en hilariteit is hun deel.

Daar dacht ik aan, terwijl we Slagerij Marokko passeerden.

‘Leuk, ja,’ zei ik tegen mijn dochter.

‘Ja, dat je een boek leest en dat je dan in een krant of tijdschrift precies uitlegt wat er goed aan is, en wat niet.’

In wezen is dat de enige juiste omschrijving van wat een criticus moet doen. Maar lang niet altijd doet, gevangen als hij is in ideologische, literair-politieke of maatschappelijke ‘structuren’.

Het leek me ineens een begerenswaardig beroep, criticus. Boeken lezen (toch het fijnste wat er is) en daarover schrijven. Ongeveer zoals een criticus vroeger, voordat de Lifestyle het cultureel- en boekensupplement uit de kranten en de bladen dreef, over boeken schreef.

‘Ik kan niet wachten op je eerste artikel,’ zei ik.

‘Maar ik ga je niet gunstig bespreken omdat je mijn vader bent,’ zei ze.

‘Weet je wat Harry Mulisch over jouw soort mensen zei? – “Vele critici moeten in het water geworpen worden.”‘

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s