Lezen (7)

Afgelopen weken las ik, ’s avonds, in kleine stukjes, het lijvige boek Te leven op duizend plaatsen, Jo Otten 1901 – 1940 van Rob Groenewegen. Al die tijd leefde ik met de sombere, nihilistische schrijver Otten, een man die de literatuurgeschiedenis (nog) niet haalde, maar die wel uitermate geschikt bleek om de hoofdpersoon van een grote biografie te worden.
Groenewegen schetst, in een (niet heel geweldig, maar wel adequate) stijl een leven van iemand die de geschiedenis wel aanraakt, maar niet wordt aangeraakt door de geschiedenis. Op één moment na, als er (we schrijven 10 mei 1940) een Duitse bom op hem valt.
Otten wilde dolgraag contact met de ‘mannen van Forum’, maar de mannen van Forum vonden hem maar een wat weke figuur. Met Dirk Coster krijgt hij wel contact. De tragiek zit er dus al meteen in: de literaire contacten waarnaar hij haakt, willen hem niet; de literaire contacten die hij legt, zijn zweveriger dan Otten. Schrijver tussen twee stoelen. Zijn nagelaten sprookjes, die in 1947 verschijnen, heten toepasselijk De neger die wit wilde zijn.
Ik heb bewondering voor Groenewegens prestatie, maar ben nog niet naar Antiqbook of Boekwinkeltjes gegaan om boeken van hem te bekijken. (Nu wel. Ik heb nog niets besteld.) Blijkbaar zet zijn boek, hoe voorbeeldig ook, mij niet op het spoor van de beschreven auteur. Die blijft, ondanks de bonte waaier aan (smakelijk beschreven) ellende een schim, iemand met wie je niet meteen kennis wilt maken.
Toch roept het boek wel een andere vraag op. Namelijk deze: ‘Verdient Otten dan wel zo’n uitgebreide biografie?’ Daarop is maar één antwoord mogelijk: ‘Ja.’
Vergeten auteurs waren ooit onderdeel van ‘het’ literaire leven. Hun werk is – ooit – opgenomen in het weefsel van teksten dat literatuur nu eenmaal is. Er werd op gereageerd. Het werd bewonderd of afgekeurd.
Dat Groenewegen (met schaarse bronnen) een deel van dat leven weet te presenteren, in een boek dat a good read is, dwingt bewondering af. In die zin heeft Otten een (kort) na-leven gehad. Ik weet nu van hem af, ook al zal ik waarschijnlijk nooit een boek van hem lezen, zelfs niet uit letterkundige loyaliteit met de biograaf.
Hoewel! Na lezing van dit bericht op Tzum, en na het vinden van deze herdruk op de website van Uitgeverij In De Knipscheer, denk ik er anders over… Wordt (wellicht) vervolgd.
Advertenties

5 gedachtes over “Lezen (7)

  1. Jo Ottens ‘Bed en wereld’ zal een overgetelijke en overgelijkelijke leeservaring voor u worden… Mocht dat uw leeshonger niet kunnen stillen: medio 2012 zal het verzameld proza van de eigenzinnige Jo Otten bij Uitgeverij In de Knipscheer het licht gaan zien.

    Rob Groenewegen

    • Gelieve ‘overgetelijke’ en ‘overgelijkelijke’ te lezen als ‘onvergetelijke’ en ‘onvergelijkelijke’…

      Rob Groenewegen

  2. Pingback: Mooie woorden (3) over Te leven op duizend plaatsen van Rob Groenewegen | Uitgeverij In de Knipscheer

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s