Lezen (2)

Waarom lees ik? Dat weet ik niet.
Ik weet wel dat ik al lees sinds ik kan lezen, dat wil zeggen: dat ik al sinds ik in de eerste klas van de lagere school leerde lezen graag boeken lees. Arendsoog, Pim Pandoer en deeltjes uit een geschiedenisreeks van ene R. Feenstra vormden mijn eerste (intense) lectuur.
Volgens mij heette die reeks Echo der eeuwen: een literatuurgeschiedenis in drie woorden.
Wie leest, vangt voortdurend echo’s op uit vroeger eeuwen (of jaren). Hij leest woorden die zijn gevormd door auteurs die hij niet persoonlijk kent of die al eeuwen geleden zijn overleden. Hij voelt zich zoals de astronoom die vanaf de aarde licht ziet van sterren die al onnoemelijk lang geleden zijn gedoofd.
Lezen verschaft verhalen, maar verschaft niet per se gezelschap.
De boeken die ik lees verplaatsen me in een andere wereld. Ik heb er toegang toe en sta er toch buiten, omdat ik de grenzen van het boek nooit kan overschrijden (en andersom: het verhaal kan niet over de bladspiegel heen stappen, de wereld in).
Lezen is een handeling, gedreven door verlangen én door de zekerheid dat het verlangen nooit ten volle kan worden ingelost.
Daarom wordt een boek dat ‘uit’ is voortdurend opgevolgd door een ‘nieuw’ boek en kun je, zoals iemand soms ‘niets heeft om aan te trekken’ ook ‘niets hebben om te lezen’. Het verlangen naar een ‘nieuw’ boek kan de zeurende kracht hebben van het verlangen naar een sigaar, een romantisch treffen of een glas wijn.
Lezen is verlangen, maar echte liefde wordt het in mijn geval nooit. Dat mag ook niet, denk ik. Want wie leest uit echte liefde hult zich in de ruwe mantel van de onbaatzuchtigheid en wordt een leeszombie.
Mijn verlangen is baatzuchtig. Mijn verlangen heeft scherpe randjes en wil worden gevoed, met de gretigheid van een krokodil die grote honger heeft.
Mensen die zomaar een boek lezen, voor hun plezier, – zij kunnen natuurlijk aardige mensen zijn met een zinvol en gevuld leven. Helemaal begrijpen kan ik hun echter niet. Die vorm van leesplezier geeft me het gevoel dat iemand zich op vrijwillige basis inperkt, verstikt.
Laat ik me echter niet mooi voordoen, of mooier dan ik ben. Lezen is weliswaar verlangen, maar mijn verlangen heeft autoritaire trekken. Ik wil iets, en als de tekst het mij niet kan geven, ben ik teleurgesteld. Wat ik afreageer op de tekst.
Toch weet ik niet precies waaróm ik lees.

Advertenties

2 gedachtes over “Lezen (2)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s